الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)

125

تفسير تطبيقى (فارسى)

از شما اهل بيت ببرد و شما را به تطهير ويژه ، پاك كند » . 3 . دانش اهل بيت از قرآن خطاناپذير و قطعى است بدون آنكه مشوب به هوا يا شك و ترديد باشد و يا صبغه تفسير به رأى به خود گيرد « 1 » بر خلاف ديگران حتى برخى از صحابه اعتراف دارند گفتارشان در اين زمينه با شك و ترديد همراه است . « 2 » 4 . اهل بيت در علم تفسير قرآن ( و ساير علوم ) از همگان بىنيازند و ديگران به آنان نيازمند . هرگز آنان نزد كسى درس نخوانده‌اند و هر چه دارند به الهام بىواسطه خداوند و يا به ميراث با واسطه از اجدادشان از رسول خداست ، ازاين‌رو سخن آنان درباره قرآن متناقض نيست . بر خلاف ديگران كه همواره به تعلّم و يادگيرى نيازمندند حتى افرادى مانند « عبد اللّه بن عباس » كه بنا به روايات ، دعاى پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه فرمود : « اللهم فقّهه في الدين و علّمه التأويل » « 3 » بدرقه راه اوست و وى را « ترجمان قرآن » « 4 » مىنامند با اين وصف اعتراف مىكند در تفسير قرآن از محضر امام على عليه السّلام بهره برده است . « 5 » 5 . علم اهل بيت از قرآن هم سطح است بر خلاف ديگران به طور عام و ساير صحابه به طور خاص كه در سطوح گوناگونند و هر كدام به اندازه ظرفيت خود از قرآن بهره برده‌اند . « 6 »

--> ( 1 ) . هرگز در كلام اهل بيت در تفسير آيه‌اى خطا يا شك و ترديدى نمىبينيد اگر چنين مىبود خودشان به آن اعتراف مىكردند . ( 2 ) . به پانوشتهاى شماره 2 قبلى بنگريد . ذهبى به گوشه‌اى از اين واقعيت اشاره كرد و درباره امام على مىگويد : « و كثيرا ما كان يرجع إليه الصحابة في فهم ما خفى و استجلاء ما اشكل . . . » ر . ك : التفسير و المفسرون ، ج 1 ، ص 89 . ( 3 ) . خدايا ، وى را دين فقيه كن و دانش تأويل به او بياموز . ر . ك : احمد ابن حجر ، الاصابة ، ج 2 ، 330 ؛ مسلم ، صحيح ، ج 4 ، ص 1927 ، ح 2477 وى تنها تعبير « اللهم فقّهه » را نقل كرده است . ( 4 ) . الاتقان ، ( النوع الثمانون ) ، ج 2 ، ص 187 ( 5 ) . ر . ك : مفاتيح الاسرار ، ص 105 ؛ الجامع لاحكام القرآن ، ج 1 ، ص 35 ؛ البرهان ، ج 2 ، ص 157 ؛ فخر الدين رازى ، الاربعين به نقل از ابن طاوس ، سعد السعود ، ص 594 ، 595 ؛ محمد حسين ذهبى ، التفسير و المفسرون ، ج 1 ، ص 89 ؛ ابن جزى ، التسهيل ، ج 1 ، ص 9 ، 10 . ( 6 ) . اين سخن از كسانى است كه از نزديك با صحابه بوده‌اند مانند « مسروق بن الاجدع » ( م / 62 ) از تابعين كه مىگويد : با اصحاب محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مجالست داشتم آنان را همچون آبگيرهايى ديدم كه